Кіру

SEC2026 Жаһандық симпозиум ИКАО авиациялық қауіпсіздік аптасы 2026 20–22 қазан
Астана
Басты бет
Авиациялық персонал: ұшқыш, бортсерік, инженер және әуе қозғалысына қызмет көрсету диспетчері
Лицензиялау департаменті

Авиациялық персоналды лицензиялау

Қазақстан Республикасында авиациялық персонал куәліктерін беру, тану және растау (верификациялау).

Негізгі қызметтер

Лицензиялау департаментінің ақпараты

Лицензиялау департаментінің анықтамалық және ақпараттық материалдары.

Авиациялық персонал куәліктерін беру

Куәлікті алудың жалпы тәртібі және авиациялық персоналдың әрбір санаты бойынша ақпарат.

Жалпы тәртіп

Куәлікті қалай алуға болады

Төменде негізгі кезеңдер көрсетілген. Нақты біліктілік талаптары, өтініш нысаны және құжаттар топтамасы куәлік түріне байланысты және оның жеке парағында көрсетіледі. Толық ақпаратты көру үшін кезеңді таңдаңыз.

Даярлық кезеңі
1

Даярлықты бастамас бұрын өтініш беруші таңдалған куәлік түрі бойынша бастапқы талаптарды: ең төменгі жасты, медициналық жарамдылықты және өзге де қолданылатын шарттарды тексеруі тиіс.

Ұшу экипажының мүшелері үшін ең төменгі жас, әдетте, 18 жас, ал ATPL үшін — 21 жас. Қажетті медициналық сертификаттың сыныбы куәлік түріне байланысты: CPL/MPL/ATPL үшін — 1-сынып, PPL және ұшу экипажының бірқатар басқа куәліктері үшін — 2-сынып, LAPL/ULAPL үшін — жеңіл және аса жеңіл авиацияның медициналық сыныбы.

Әуе қозғалысына қызмет көрсету диспетчерлеріне, ӘК техникалық қызмет көрсету персоналына, ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкерлерге / ұшу диспетчерлеріне және басқа санаттарға өздерінің біліктілік талаптары қолданылады. Нақты шарттар таңдалған куәлік парағында көрсетіледі.

2

Даярлық сұралатын куәлік пен біліктілік белгілеріне сәйкес келетін бағдарлама бойынша сертификатталған авиациялық оқу орталығында (АОО) немесе рұқсат етілген жағдайларда ҚАӘ таныған шетелдік АОО-да жүргізіледі.

Ұшқыштар үшін бағдарлама теориялық және практикалық даярлықты қамтиды. Қажетті оқу сағаттарының саны мен курс мазмұны куәлік түріне және әуе кемесінің санатына байланысты.

Даярлықтың аяқталғанын растайтын құжаттар тиісті куәлік бойынша құжаттар тізбесінде көзделген жағдайларда өтініш топтамасына енгізіледі.

3

Өтініш беруші таңдалған куәлік түрі үшін белгіленген практикалық немесе пайдалану тәжірибесіне қойылатын талаптарды орындауы тиіс.

Ұшқыштар үшін куәлік түрі мен әуе кемесінің санатына қарай жалпы ұшу уақыты, нұсқаушымен ұшу, өз бетінше ұшу, маршрут бойынша ұшу, аспаптар бойынша және түнгі ұшу уақыты, сондай-ақ өзге де элементтер есепке алынады. Басқа персонал санаттары үшін тиісті практикалық немесе пайдалану тәжірибесі ескеріледі.

Нақты ең төменгі талаптар төмендегі әрбір куәліктің жеке парағында көрсетілген.

Біліктілікті бағалау
4

Емтихан рәсімі қолданылатын санаттар үшін білімді бағалау авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау қағидаларына сәйкес жүргізіледі. Үміткер сұрақтардың кемінде 75%-ына дұрыс жауап беріп, бірінші емтихан тапсырылған күннен бастап 18 ай ішінде барлық емтихан пәндерін тапсырған жағдайда бағалау сәтті аяқталды деп есептеледі № 517 бұйрық, 54-т.. Сертификат бағалау аяқталған күннен бастап 2 жұмыс күнінен кешіктірілмей беріледі 55-т..

Теориялық білім сертификатының қолданылу мерзімі № 517 бұйрық, 56-т.

  • LAPL, ULAPL, PPL — 24 ай;
  • CPL — 36 ай;
  • ATPL, MPL — IR белгісі соңғы енгізілген күннен бастап 7 жыл (ұшақ) / ӘК типіне біліктілік белгісі соңғы енгізілген күннен бастап 7 жыл (тікұшақ).

Нәтижелерді есепке алу: ATPL деңгейіндегі теория LAPL/ULAPL/PPL/CPL/IR үшін; CPL деңгейіндегі теория сол әуе кемесі санатындағы LAPL/ULAPL/PPL үшін есепке алынады 57-т..

Емтихан тапсырылмаған жағдайда

Қайта тапсыру алдыңғы әрекеттен кейін кемінде 10 жұмыс күнінен соң жүргізіледі. Қатарынан 3 әрекеттен артық жол берілмейді; 3 сәтсіз әрекеттен кейін келесі бағалау алдында АОО-да қосымша оқу қажет № 517 бұйрық, 30–31-т..

Емтихан тапсыру қағидаларын бұзу (сыбырлап көмектесу, бөгде материалдарды пайдалану және т.б.) емтихан нәтижесін жояды; мұндай жағдайда қайта бағалау кемінде 12 айдан кейін жүргізіледі 21–23-т..

Емтихан нәтижесіне шағымдану

Апелляция № 517 бұйрыққа 14-қосымша нысаны бойынша нәтиже алынған күннен бастап 3 жұмыс күнінен кешіктірілмей ҚАӘ-ге беріледі. Біліктілік комиссиясы шағымды 15 жұмыс күні ішінде қарайды, ал шешім хаттамасы тіркелгеннен кейін шешімнен үзінді көшірме 2 жұмыс күні ішінде беріледі № 517 бұйрық, 97–100-т.. Бұл мемлекеттік қызмет көрсету шеңберінде қабылданған шешімге шағымданудан бөлек рәсім болып табылады.

5

Тексеру авиациялық персоналдың тиісті санатына қолданылатын тәртіпке сәйкес тағайындалған емтихан алушы немесе өзге уәкілетті тұлға арқылы жүргізіледі. Ұшу экипажының мүшелері үшін практикалық тексеру практикалық даярлық аяқталғаннан және теориялық емтихан сәтті тапсырылғаннан кейін жүргізіледі.

Практикалық дағдыларды тексеру нәтижесі тексеру күнінен бастап 1 жыл жарамды № 517 бұйрық, 65-т.. Куәлік беру туралы өтініш беру үшін тексеру актісі өтініш берілген күнге дейін 180 күннен аспайтын мерзімде алынған болуы тиіс № 750 бұйрық, 29-1-т..

Тексеру тапсырылмаған жағдайда

Үміткер теориялық емтиханды қайта тапсырмай-ақ практикалық дағдыларды тексеруді қайта тапсыра алады. 3 әрекеттен артық жол берілмейді; 3 сәтсіз әрекеттен кейін келесі тексеру алдында АОО-да даярлықтан өту қажет № 517 бұйрық, 35–36-т..

Қолданылатын тексеру актісінің нысаны және оны толтыру талаптары тиісті куәлік парағындағы құжаттар тізбесінде көрсетілген.

Мемлекеттік қызмет — куәлік беру
6

Өтініш нақты куәлік түрі үшін белгіленген нысан бойынша толық құжаттар топтамасымен бірге беріледі № 750 бұйрық, 10-т.. Толық құжаттар тізбесі әрбір куәліктің жеке парағында көрсетілген.

Мемлекеттік корпорация арқылы берген кезде

Қызметкер құжаттар топтамасының толықтығын тексереді; өтініш берушіге құжаттардың қабылданғанын растайтын қолхатқа сілтемесі бар SMS жіберіледі. Құжаттарды қабылдау және ҚАӘ-ге жеткізу күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді 11-т..

Құжаттар топтамасы толық болмаған жағдайда

Мемлекеттік корпорация құжаттарды қабылдаудан бас тартып, бас тарту туралы қолхат береді. Портал арқылы өтініш берген кезде лицензиялау инспекторы 2 жұмыс күні ішінде құжаттардың толықтығын тексереді және топтама толық болмаса, өтініш берушінің жеке кабинетіне ЭЦҚ қойылған дәлелді бас тартуды жібереді 13-т..

7

Құжаттар топтамасы толық болған жағдайда авиациялық лицензиялау инспекторы құжаттарды қарайды және қолданылатын жағдайларда медициналық сертификатты сараптау үшін авиациялық медицина инспекторына, ал даярлықтың аяқталғанын сараптау үшін АОО инспекторына жібереді — әрқайсысына 6 жұмыс күніне дейін № 750 бұйрық, 14-т..

«Авиациялық персоналға куәліктер беру» мемлекеттік қызметін көрсетудің жалпы мерзімі 15 жұмыс күнін құрайды 14-т..

Бас тартуға негіздер анықталған жағдайда

Өтініш берушіге алдын ала бас тарту туралы шешім және тыңдаудың уақыты мен орны (немесе өткізу тәсілі) туралы мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі аяқталғанға дейін кемінде 3 жұмыс күні бұрын хабарланады. Тыңдау хабарланған күннен бастап 2 жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізіледі 15-т..

8

Оң шешім қабылданған жағдайда лицензиялау инспекторы авиациялық персонал куәлігін ресімдейді. Нәтиже өтініш беру тәсіліне қарай өтініш берушінің порталдағы жеке кабинетіне жіберіледі немесе Мемлекеттік корпорация бөлімшесі арқылы беріледі № 750 бұйрық, 14-т..

Куәлік форматы

Формат куәлік түріне байланысты. Қағидаларда кітапша түріндегі куәліктер және пластикалық карточка түріндегі куәліктер көзделген. Пластикалық карточка үшін өтініш берушінің цифрлық фотосуреті және жеке қолтаңба үлгісінің электрондық көшірмесі пайдаланылады. Нақты формат тиісті куәлік парағында көрсетіледі.

Авиациялық персонал куәлігін жоғалған, бүлінген, дербес деректер өзгерген немесе өзге де көзделген жағдайларда ауыстыру мемлекеттік қызмет шеңберіндегі жеке іс-қимыл болып табылады.

Куәлік түрлері

Куәліктер авиациялық персонал санаттары бойынша топтастырылған. Алдымен санатты, содан кейін қажетті куәлікті таңдаңыз.

Авиациялық персоналды лицензиялауЛицензиялау департаментінің ақпараты

Лицензиялау департаментінің ақпараты

Лицензиялау департаментінің анықтамалық және ақпараттық материалдары.

Цифрлық фотосурет пен жеке қолтаңба үлгісіне қойылатын талаптар

Пластикалық карточка түріндегі куәлікті беру үшін ұсынылатын материалдарға қойылатын талаптар.

Біліктілік (теориялық) емтихандарына жіберу туралы өтініш — пилоттар

Пилоттарға арналған өтініш нысаны, тіркеу картасы және толтыру жөніндегі нұсқаулық.

Біліктілік (теориялық) емтихандарына жіберу туралы өтініш — ӘК техникалық қызмет көрсету персоналы

ӘК техникалық қызмет көрсету персоналына арналған өтініш нысаны, тіркеу картасы және толтыру жөніндегі нұсқаулық.

Авиациялық персонал куәліктерін тану

Шет мемлекеттер берген авиациялық персонал куәліктерін тану тәртібі.

Қандай куәліктер танылады

Тану талаптары ИКАО стандарттарына (1-қосымша) сәйкес келетін мемлекет берген авиациялық персонал куәліктерінің мынадай санаттарына қолданылады.

Куәлікті тану кезеңдері

Процесс ҚАӘ тағайындаған емтихан алушыда білімді бағалауды және одан кейін «е-Өтініш» электрондық жүйесі арқылы өтініш беруді қамтиды. Толық ақпаратты көру үшін кезеңді басыңыз.

Өтініш беруге дейінгі кезең
1

Өтініш бергенге дейін өтініш беруші ҚАӘ-мен келісілген тест сұрақтары бойынша ҚАӘ тағайындаған емтихан алушыда білімін бағалаудан өтеді.

Білімді бағалау пәндері

  • Ұшқыштар, RPL иелері және өзге ұшу экипажы үшін — 4 пән: әуе заңнамасы, метеорология, ұшуды орындау тәртібі, радиотелефон байланысы
  • Инженерлік-техникалық персонал (AML), әуе қозғалысына қызмет көрсету диспетчерлері және FDL иелері үшін — Қазақстан Республикасының заңнамасы
Білімді бағалау нәтижелерін растайтын құжат тануға өтініш беру кезінде құжаттар топтамасына енгізіледі.
Өтініш беру және құжаттарды тексеру (5 жұмыс күні)
2

Өтініш «е-Өтініш» электрондық жүйесі арқылы беріледі.

Бастапқы тану кезінде ұсынылатын құжаттар

  • Белгіленген нысандағы өтініш (Қағидаларға 2-қосымша), орыс немесе ағылшын тілінде
  • Жеке басты куәландыратын құжаттың көшірмесі
  • Шет мемлекет берген авиациялық персонал куәлігінің көшірмесі
  • Медициналық қорытындының көшірмесі — ұшқыштар, RPL иелері, өзге ұшу экипажы және әуе қозғалысына қызмет көрсету диспетчерлері үшін
  • Әуе кемесінің типі бойынша ұшу техникасын тексеру актісі (ұшуда немесе тренажерде), қолданылу мерзімі 12 ай
  • Соңғы 90 күндегі ұшу практикасын растайтын ұшу кітапшасының үш беті немесе ұшу уақыты туралы үзінді
  • Инженерлік-техникалық персонал (AML) үшін әуе кемесінің типі бойынша кемінде 6 ай тәжірибесі көрсетілген 24 айлық жеке кітапша
  • Өтініш беруге дейінгі кезеңде емтихан алушыда өткен білімді бағалау нәтижелерін растайтын құжат

Қайта тану кезінде ұсынылатын құжаттар

Тізбе қысқартылған: ұшу кітапшасы соңғы 12 ай үшін ұсынылады; жеке басты куәландыратын құжат және білімді бағалау нәтижелері туралы құжат талап етілмейді.

Құжаттар орыс немесе ағылшын тілінде ұсынылады. Егер құжаттар ИКАО-ның 1-қосымшасында көзделген ағылшын тіліндегі аудармасыз тек орыс тілінде берілсе, куәлік шектеумен танылады — халықаралық ұшуларды орындау құқығынсыз және халықаралық әуе қозғалысына қызмет көрсету құқығынсыз; бұл куәлікті берген мемлекеттің мәліметтерімен расталады.
3
  • Құжаттар топтамасының толықтығы мен сәйкестігін тексеру — 5 жұмыс күні
  • Құжаттар топтамасы толық болмаған жағдайда өтініш берушіге 5 жұмыс күні ішінде хабарлама жіберіліп, кемшіліктерді жою мерзімі көрсетіледі
4

ҚАӘ куәлікті берген шет мемлекеттің азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органына сұрау жібереді немесе оның ресми жарияланған мәліметтерін пайдаланады. Мұндай тексеру 2 жұмыс күні ішінде жүргізіледі.

5

Қорытынды нәтиже — авиациялық персонал куәлігін тану туралы куәлікті (Certificate of Validation) беру немесе дәлелді бас тарту. Ол куәлікті берген орган мәліметтерді растағаннан немесе бас тарту туралы шешім қабылданғаннан кейін 2 жұмыс күні ішінде ресімделеді.

Тану туралы куәлік ағылшын тілінде ресімделеді және ҚАӘ тізілімінде тіркеледі. Бас тарту негіздері мен шешімге шағымдану тәртібі төмендегі «Басқа қызметтер және қосымша ақпарат» бөлімінде жеке көрсетілген.

Басқа қызметтер және қосымша ақпарат

Тану туралы куәліктің қолданылу мерзімі, бас тарту, тоқтата тұру және кері қайтарып алу негіздері, сондай-ақ ҚАӘ шешімдеріне шағымдану тәртібі.

Авиациялық персоналды лицензиялауКуәлікті растау (верификациялау)

Авиациялық персонал куәліктерін растау (верификациялау)

Қазақстан Республикасы берген авиациялық персонал құжаттарының түпнұсқалығы мен жарамдылығын растау.